دندانپزشکی۱ آبان ۱۴۰۵
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن؛ علت چیست و چه زمانی باید به دندان‌پزشک مراجعه کرد؟

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن؛ علت چیست و چه زمانی باید به دندان‌پزشک مراجعه کرد؟
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان، مشکلی نسبتاً شایع است؛ اما نباید آن را همیشه طبیعی دانست. گاهی این وضعیت به دلیل التهاب لثه و تجمع پلاک‌های میکروبی ایجاد می‌شود و در برخی موارد، به مراقبت تخصصی نیاز دارد. شناخت علت خونریزی لثه و اصلاح روش مراقبت از دهان و دندان می‌تواند به پیشگیری از پیشرفت بیماری‌های لثه و حفظ سلامت دندان‌ها کمک کند.

چرا لثه هنگام مسواک زدن خونریزی می‌کند؟

یکی از شایع‌ترین علت‌های خونریزی لثه، تجمع پلاک میکروبی در اطراف دندان‌ها و خط لثه است. پلاک لایه‌ای چسبنده از باکتری‌هاست که اگر به‌طور منظم پاک نشود، می‌تواند باعث التهاب لثه شود.

مهم‌ترین علت‌های خونریزی لثه عبارت‌اند از:

  • التهاب لثه: قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک زدن از نشانه‌های رایج آن است.

  • مسواک زدن با فشار زیاد: استفاده از مسواک زبر یا واردکردن فشار بیش‌ازحد ممکن است به لثه آسیب برساند.

  • استفاده نامناسب از نخ دندان: واردکردن ناگهانی نخ دندان به فضای بین دندان‌ها می‌تواند باعث تحریک یا آسیب لثه شود.

  • تجمع جرم دندان: پلاک میکروبی در صورت پاک‌نشدن ممکن است سخت شود و به جرم تبدیل شود؛ جرم معمولاً به پاک‌سازی حرفه‌ای نیاز دارد.

  • تغییرات هورمونی: در دوران بلوغ و بارداری، لثه‌ها ممکن است نسبت به پلاک حساس‌تر شوند.

  • برخی بیماری‌ها و داروها: دیابت کنترل‌نشده و بعضی داروها می‌توانند در مشکلات لثه یا خونریزی نقش داشته باشند.

اگر خونریزی به‌طور مکرر اتفاق می‌افتد، بهتر است علت آن توسط دندان‌پزشک بررسی شود.

آیا خونریزی لثه نشانه بیماری لثه است؟

خونریزی مکرر می‌تواند یکی از نشانه‌های اولیه التهاب لثه باشد. در مراحل ابتدایی، لثه ممکن است قرمز، متورم یا حساس شود و هنگام مسواک زدن خونریزی کند.

اگر التهاب درمان نشود، در بعضی افراد بیماری می‌تواند به بافت‌های نگهدارنده دندان و استخوان اطراف آن گسترش پیدا کند. در مراحل پیشرفته‌تر، احتمال تحلیل لثه، لق‌شدن دندان‌ها و حتی از دست‌رفتن دندان افزایش می‌یابد.

نکته مهم این است که بیماری لثه همیشه با درد همراه نیست؛ بنابراین نبود درد، بیماری را رد نمی‌کند.

هنگام خونریزی لثه چگونه مسواک بزنیم؟

قطع کامل مسواک زدن به دلیل خونریزی معمولاً راه‌حل مناسبی نیست؛ زیرا تجمع بیشتر پلاک می‌تواند التهاب را تشدید کند. بهتر است بهداشت دهان را با روش ملایم و صحیح ادامه دهید.

برای مراقبت بهتر از لثه‌ها:

۱. از مسواک نرم استفاده کنید و دندان‌ها را با فشار ملایم تمیز کنید.

۲. دندان‌ها را روزی دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.

۳. روزانه فضای بین دندان‌ها را با نخ دندان یا ابزار مناسب تمیز کنید.

۴. از واردکردن ناگهانی نخ دندان به لثه خودداری کنید.

۵. اگر جرم دندان وجود دارد، برای پاک‌سازی حرفه‌ای به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

اگر با وجود رعایت بهداشت دهان، خونریزی ادامه پیدا کرد یا بیشتر شد، معاینه دندان‌پزشکی ضروری است.

آیا دهان‌شویه می‌تواند خونریزی لثه را درمان کند؟

دهان‌شویه ممکن است در برخی شرایط به کنترل پلاک یا التهاب کمک کند، اما جایگزین مسواک زدن، تمیزکردن فضای بین دندان‌ها و درمان علت اصلی نیست.

استفاده طولانی‌مدت یا خودسرانه از دهان‌شویه‌های دارویی، به‌ویژه فرآورده‌های ضدعفونی‌کننده قوی، توصیه نمی‌شود. انتخاب محصول مناسب باید بر اساس وضعیت دهان و توصیه دندان‌پزشک انجام شود.

چه زمانی باید به دندان‌پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده موارد زیر، بهتر است برای معاینه اقدام کنید:

  • خونریزی مکرر هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن

  • تورم، قرمزی یا درد لثه

  • بوی بد مداوم دهان یا مزه ناخوشایند

  • عقب‌رفتن لثه یا بلندتر به نظر رسیدن دندان‌ها

  • لق‌شدن دندان یا تغییر در نحوه قرارگرفتن دندان‌ها روی هم

اگر خونریزی شدید است یا با تورم قابل‌توجه صورت، تب یا مشکل در بلع و تنفس همراه شده، باید فوراً کمک پزشکی دریافت کنید.

چگونه از خونریزی لثه پیشگیری کنیم؟

مهم‌ترین اقدام، پاک‌کردن منظم پلاک میکروبی است. رعایت چند عادت ساده می‌تواند به حفظ سلامت لثه‌ها کمک کند:

  • مسواک زدن منظم با خمیردندان حاوی فلوراید

  • تمیزکردن روزانه فضای بین دندان‌ها

  • مراجعه دوره‌ای به دندان‌پزشک

  • پرهیز از مصرف دخانیات

  • کنترل مناسب دیابت در افراد مبتلا

  • مراجعه به دندان‌پزشک در صورت مشاهده تغییرات مداوم در لثه‌ها

فاصله مناسب بین معاینات دندان‌پزشکی به وضعیت سلامت دهان، سابقه بیماری لثه و نظر دندان‌پزشک بستگی دارد.

پرسش‌های متداول

آیا بیماری لثه قابل پیشگیری است؟▼

در بسیاری از موارد، رعایت بهداشت روزانه دهان، پاک‌سازی حرفه‌ای در صورت نیاز و معاینات منظم می‌توانند خطر بیماری لثه را کاهش دهند.

آیا جرم‌گیری باعث ضعیف‌شدن دندان‌ها می‌شود؟▼

جرم‌گیری حرفه‌ای برای برداشتن جرم و رسوبات سخت‌شده انجام می‌شود و به‌خودی‌خود باعث ضعیف‌شدن دندان‌ها نمی‌شود. ممکن است پس از آن، حساسیت موقتی ایجاد شود؛ به‌ویژه اگر التهاب یا تحلیل لثه از قبل وجود داشته باشد.

آیا باید هنگام خونریزی، مسواک زدن را متوقف کنیم؟▼

معمولاً خیر. بهتر است با مسواک نرم و فشار ملایم بهداشت دهان را ادامه دهید. اگر خونریزی تکرار می‌شود، برای بررسی علت به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

آیا خونریزی لثه هنگام مسواک زدن طبیعی است؟▼

خونریزی مکرر را نباید طبیعی تلقی کرد. التهاب لثه، تجمع پلاک یا آسیب ناشی از مسواک زدن از علت‌های احتمالی آن هستند و در صورت تداوم باید بررسی شود.

آیا اطلاعات و توصیه‌های این مقاله جایگزین مراجعه به پزشک است؟▼

خیر، این مطلب صرفاً جنبه آموزشی و افزایش آگاهی عمومی دارد و نباید تحت هیچ عنوان به عنوان توصیه، تشخیص یا درمان قطعی پزشکی تلقی شود. در صورت بروز هرگونه علائم بالینی، حتماً با پزشک متخصص مشورت نمایید.